متغیرها و انواع داده

اجرای اولین کد

console.log("Hello, JavaScript!"); // → Hello, JavaScript!

• در مرورگر: کلید F12 ← تب Console.
• در Node.js: فایل app.js بساز و با node app.js اجرا کن.

کامنت‌ها

// کامنت تک‌خطی
/* کامنت
   چندخطی */

تعریف متغیر: var، let، const

let age = 25;
age = 26;            // مجازه

const PI = 3.14159;
// PI = 3;           // ❌ TypeError: Assignment to constant variable

var old = "قدیمی"; // در کد جدید استفاده نکن

قانون طلایی: پیش‌فرض const. فقط اگه لازم شد مقدار عوض بشه let. از var استفاده نکن.

const با آبجکت و آرایه

const فقط ارجاع (reference) رو قفل می‌کنه، نه محتوا رو:

const user = { name: "Ali" };
user.name = "Reza";   // مجازه
// user = {};         // ❌ خطا

const nums = [1, 2];
nums.push(3);         // مجازه → [1, 2, 3]

برای قفل کردن واقعی: Object.freeze(user) (در Object توضیح داده شده).

قوانین نام‌گذاری

• با حرف، _ یا $ شروع بشه (نه عدد).
• حساس به حروف بزرگ و کوچیکه: age ≠ Age.
• کلمات رزرو شده (class, return, ...) ممنوع.
• قرارداد: camelCase برای متغیر و تابع، PascalCase برای class، UPPER_SNAKE برای ثابت‌ها.

let firstName = "Sara";
const MAX_RETRY = 3;
class UserAccount {}

---

انواع داده (Data Types)

جاوا اسکریپت ۸ نوع داره: ۷ نوع primitive و ۱ نوع object.

Primitive ها

// 1) string
const s = "سلام";
const s2 = 'single';
const s3 = `template ${1 + 2}`; // → "template 3"

// 2) number (عدد صحیح و اعشاری، هر دو)
const n = 42;
const f = 3.14;
const inf = Infinity;
const notNum = NaN;            // Not a Number

// 3) bigint (عدد بسیار بزرگ)
const big = 9007199254740993n;

// 4) boolean
const yes = true;
const no = false;

// 5) undefined (مقدار نگرفته)
let x;
console.log(x); // → undefined

// 6) null (خالی بودن عمدی)
const empty = null;

// 7) symbol (شناسه‌ی یکتا)
const id = Symbol("id");

Object

همه‌چیز غیر از primitive ها: آبجکت، آرایه، تابع، Date، Map و ...

const person = { name: "Ali", age: 30 };
const list = [1, 2, 3];
function hello() {}

typeof

typeof "hi";        // → "string"
typeof 10;          // → "number"
typeof 10n;         // → "bigint"
typeof true;        // → "boolean"
typeof undefined;   // → "undefined"
typeof Symbol();    // → "symbol"
typeof {};          // → "object"
typeof [];          // → "object"  (آرایه هم object است)
typeof function(){};// → "function"
typeof null;        // → "object"  ⚠️ باگ تاریخی زبان

تشخیص دقیق‌تر:

Array.isArray([]);                       // → true
Object.prototype.toString.call(null);    // → "[object Null]"
Number.isNaN(NaN);                       // → true

تبدیل نوع (Type Conversion)

صریح (Explicit)

Number("42");     // → 42
Number("abc");    // → NaN
Number("");       // → 0
Number(true);     // → 1
String(123);      // → "123"
String(null);     // → "null"
Boolean("");      // → false
Boolean("0");     // → true (رشته‌ی غیرخالی)
parseInt("42px"); // → 42
parseFloat("3.14abc"); // → 3.14

ضمنی (Implicit / Coercion)

"5" + 2;    // → "52"  (+ با رشته = الحاق)
"5" - 2;    // → 3     (- فقط عددیه)
"5" * "2";  // → 10
true + 1;   // → 2
[] + {};    // → "[object Object]"

مقادیر Falsy

فقط این ۸ مقدار در شرط‌ها false حساب می‌شن:

false, 0, -0, 0n, "", null, undefined, NaN

هر چیز دیگه‌ای truthyـه (حتی "0", [], {}).

Primitive در برابر Reference

// primitive: کپی مقدار
let a = 10;
let b = a;
b = 20;
console.log(a); // → 10

// object: کپی ارجاع (هر دو به یک آبجکت اشاره می‌کنن)
const o1 = { v: 1 };
const o2 = o1;
o2.v = 99;
console.log(o1.v); // → 99

Template Literals

const name = "Ali";
const msg = `سلام ${name}
این یک رشته‌ی چندخطیه و حاصل 2+3 برابر ${2 + 3} است`;
console.log(msg);

Tagged template

function tag(strings, ...values) {
  return strings.raw.join("|") + " :: " + values.join(",");
}
tag`a${1}b${2}c`; // → "a|b|c :: 1,2"

خروجی و ورودی ساده

console.log("log");
console.error("خطا");
console.warn("هشدار");
console.table([{ a: 1 }, { a: 2 }]);   // جدول
console.group("گروه"); console.log("داخل"); console.groupEnd();
console.time("t"); /* کد */ console.timeEnd("t");

// فقط در مرورگر
// alert("پیام"); confirm("مطمئنی؟"); prompt("اسمت؟");