توابع و آبجکت‌های سراسری (Global)

توابع تبدیل و بررسی

parseInt("42.9px");     // → 42
parseInt("0xFF", 16);   // → 255
parseInt("101", 2);     // → 5
parseFloat("3.14.15");  // → 3.14
isNaN("abc");           // → true  (اول تبدیل به عدد)
isFinite("12");         // → true
Number.isNaN("abc");    // → false (دقیق‌تر)

Encode / Decode URL

encodeURIComponent("a b&c=d/ف");   // → "a%20b%26c%3Dd%2F%D9%81"  (برای مقدار پارامتر)
decodeURIComponent("a%20b");       // → "a b"
encodeURI("https://x.com/a b?q=ف");// URL کامل رو encode می‌کنه ولی : / ? & = رو نه
decodeURI("%D9%81");               // → "ف"

بهتره برای query string:

const url = new URL("https://example.com/search");
url.searchParams.set("q", "جاوا اسکریپت");
url.searchParams.append("page", 2);
url.toString();  // → https://example.com/search?q=...&page=2
new URLSearchParams({ a: 1, b: 2 }).toString(); // → "a=1&b=2"

Base64

btoa("hello");            // → "aGVsbG8="
atob("aGVsbG8=");         // → "hello"
// برای یونیکد:
btoa(String.fromCharCode(...new TextEncoder().encode("سلام")));
// Node: Buffer.from("سلام").toString("base64")

تایمرها

const t1 = setTimeout(() => console.log("بعد از ۱ ثانیه"), 1000);
clearTimeout(t1);

const t2 = setInterval(() => console.log("هر ثانیه"), 1000);
clearInterval(t2);

setTimeout((a, b) => console.log(a + b), 100, 1, 2);   // پاس دادن آرگومان

queueMicrotask(() => console.log("microtask"));
setImmediate?.(() => {});                     // فقط Node
requestAnimationFrame?.(() => {});            // فقط مرورگر (قبل از رندر بعدی)

نکته‌ی setTimeout(fn, 0): بلافاصله اجرا نمی‌شه؛ بعد از پایان کد جاری و microtask ها. جزئیات: Event Loop.

کپی عمیق

const copy = structuredClone({ d: new Date(), s: new Set([1]), n: [1, 2] });

پشتیبانی: Date, Map, Set, RegExp, آرایه، object ساده، مرجع دایره‌ای. نه: توابع، کلاس‌های سفارشی (prototype از بین می‌ره)، DOM.

globalThis

شیء سراسری در هر محیطی:

globalThis;   // مرورگر: window ، Node: global

Intl (بین‌المللی‌سازی)

new Intl.NumberFormat("fa-IR").format(1234567.89);  // → "۱٬۲۳۴٬۵۶۷٫۸۹"
new Intl.NumberFormat("en-US", { style: "currency", currency: "EUR" }).format(9.5); // → "€9.50"
new Intl.NumberFormat("en", { notation: "compact" }).format(1500000);               // → "1.5M"
new Intl.DateTimeFormat("fa-IR", { dateStyle: "long" }).format(new Date());
new Intl.PluralRules("en").select(1);      // → "one"
new Intl.ListFormat("en", { type: "conjunction" }).format(["a", "b", "c"]); // → "a, b, and c"
new Intl.Collator("fa").compare("الف", "ب");     // برای sort رشته‌ها
new Intl.RelativeTimeFormat("en").format(-3, "day"); // → "3 days ago"

Crypto و شناسه

crypto.randomUUID();                       // → "3b241101-e2bb-4255-8caf-4136c566a962"
crypto.getRandomValues(new Uint8Array(4)); // عدد تصادفی امن

Text Encoding

const bytes = new TextEncoder().encode("سلام");   // → Uint8Array
new TextDecoder().decode(bytes);                  // → "سلام"

AbortController

لغو درخواست یا کار طولانی:

const ac = new AbortController();
fetch("/api", { signal: ac.signal }).catch((e) => console.log(e.name)); // → AbortError
setTimeout(() => ac.abort(), 100);

// ساده‌تر:
fetch("/api", { signal: AbortSignal.timeout(5000) });

fetch (شبکه)

const res = await fetch("https://api.example.com/users");
if (!res.ok) throw new Error(`HTTP ${res.status}`);
const data = await res.json();
// سایر: res.text(), res.blob(), res.arrayBuffer(), res.formData()

جزئیات: Async.

ذخیره‌سازی مرورگر

localStorage.setItem("k", "v");  localStorage.getItem("k");
localStorage.removeItem("k");    localStorage.clear();
sessionStorage.setItem("k", "v");   // تا بستن تب
document.cookie = "a=1; max-age=3600; path=/";

تایپ‌ها: Typed Arrays و ArrayBuffer

const buf = new ArrayBuffer(8);
const view = new Uint8Array(buf);
view[0] = 255;
new Int32Array([1, 2, 3]);
new Float64Array(2);
// Int8Array, Uint8ClampedArray, Int16Array, Uint16Array, Uint32Array, Float32Array, BigInt64Array

Eval و Function (نه!)

eval("1 + 2");                       // → 3  ❌ ناامن، استفاده نکن
new Function("a", "b", "return a + b")(1, 2); // → 3  ❌ همینطور

جدول سریع آبجکت‌های سراسری