عبارات منظم (Regular Expressions)

ساخت

const r1 = /abc/i;                // literal
const r2 = new RegExp("abc", "i");// سازنده (برای الگوی پویا)
const word = "hi";
const r3 = new RegExp(`\\b${word}\\b`, "g"); // دو بک‌اسلش در رشته

Flag ها

کاراکترها

تکرار (Quantifier)

"<a><b>".match(/<.+>/)[0];    // → "<a><b>"  (greedy)
"<a><b>".match(/<.+?>/)[0];   // → "<a>"     (lazy)

گروه‌ها

/(\d{4})-(\d{2})/.exec("2024-03");     // گروه شماره‌دار: [1]="2024", [2]="03"
/(?:ab)+/.test("abab");                // گروه بدون capture
/(?<y>\d{4})-(?<m>\d{2})/.exec("2024-03").groups; // → { y: "2024", m: "03" }
/(\w)\1/.test("hello");                // back-reference: حرف تکراری → true
/(?<c>\w)\k<c>/.test("hello");         // نام‌دار

Lookaround

/\d+(?= تومان)/.exec("100 تومان")[0];   // lookahead مثبت → "100"
/\d+(?! تومان)/.exec("5 دلار")[0];      // lookahead منفی
/(?<=\$)\d+/.exec("$50")[0];            // lookbehind مثبت → "50"
/(?<!\$)\b\d+/.exec("50 $20");          // lookbehind منفی

متدهای RegExp

const re = /a(\d)/g;

re.test("a1");       // → true / false
re.exec("a1 a2");    // → ["a1", "1", index: 0, ...]  (و lastIndex جلو می‌ره)
re.lastIndex;        // موقعیت بعدی (با g و y)
re.source;           // → "a(\\d)"
re.flags;            // → "g"

با flag g متد test/exec حالت (state) دارن (lastIndex)؛ مواظب باش از یک regex سراسری مکرر استفاده نکنی.

متدهای String

"a1b2".match(/\d/);      // → ["1", index: 1, ...]  (اولین، با جزئیات)
"a1b2".match(/\d/g);     // → ["1", "2"]            (همه)
[..."a1b2".matchAll(/(?<n>\d)/g)].map(m => m.groups.n); // → ["1","2"]
"a1b2".search(/\d/);     // → 1
"a1b2".replace(/\d/g, "#");        // → "a#b#"
"a1b2".replaceAll(/\d/g, "#");     // (باید g داشته باشه)
"a1b2".split(/\d/);                // → ["a", "b", ""]
"john smith".replace(/(?<f>\w+) (?<l>\w+)/, "$<l>, $<f>"); // → "smith, john"
"abc".replace(/b/, "[$&]");        // → "a[b]c"  ($& = تطابق کامل)

جایگزین‌ها: $1..$9, $&, ` $ ` (قبل), $' (بعد), $<name>`.

الگوهای کاربردی

// ایمیل (ساده)
/^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/.test("a@b.com");   // → true

// شماره‌ی موبایل ایران
/^09\d{9}$/.test("09123456789");                // → true

// فقط عدد
/^\d+$/.test("123");

// رمز: حداقل ۸ کاراکتر، حرف بزرگ، کوچک، رقم
/^(?=.*[a-z])(?=.*[A-Z])(?=.*\d).{8,}$/.test("Abcdef12");

// حذف فاصله‌های اضافی
"a   b    c".replace(/\s+/g, " ");               // → "a b c"

// camelCase به snake_case
"myVariableName".replace(/[A-Z]/g, (c) => "_" + c.toLowerCase()); // → "my_variable_name"

// جداکننده‌ی هزارگان
"1234567".replace(/\B(?=(\d{3})+(?!\d))/g, ",");  // → "1,234,567"

// استخراج هشتگ
"hi #js and #css".match(/#\w+/g);                // → ["#js", "#css"]

// استخراج URL
"see https://a.com/x ok".match(/https?:\/\/\S+/g);

// حروف فارسی
/[؀-ۿ]+/.test("سلام");                // → true
// با یونیکد:
/\p{Script=Arabic}+/u.test("سلام");
/\p{L}+/u.test("hello");                         // هر حرفی
/\p{Emoji}/u.test("😀");

نکات

• برای escape کردن متن کاربر:

const escape = (s) => s.replace(/[.*+?^${}()|[\]\\]/g, "\\$&");
new RegExp(escape(userInput));

• regex های پیچیده می‌تونن ReDoS (کندی فاجعه‌بار) ایجاد کنن؛ الگوهای تو در تو مثل (a+)+ رو روی ورودی کاربر اجرا نکن.
• برای HTML و JSON از parser استفاده کن، نه regex.
• ابزار تمرین: regex101.com